Mleko zagęszczone (niesłodzone)
Dane orientacyjne — nie stanowią porady medycznej ani dietetycznej.
O produkcie
Mleko zagęszczone niesłodzone (evaporated) to mleko krowie, z którego odparowano około 60% wody — bez dodatku cukru. Ta jedna różnica odróżnia je od mleka skondensowanego, ale skutek dla diety low FODMAP jest podobny: odparowanie zagęszcza laktozę, więc na jednostkę objętości jest jej mniej więcej dwa razy tyle co w zwykłym mleku. Dlatego mleko zagęszczone jest wysoko FODMAP, a bezpieczna porcja bardzo mała. Główną i praktycznie jedyną frakcją FODMAP jest tu laktoza — dwucukier, który u osób z niedoborem laktazy fermentuje w jelicie grubym i daje wzdęcia oraz biegunkę. Według danych Monash mleko zagęszczone pozostaje niskie w FODMAP tylko do około dwóch łyżeczek (10 g), a już przy mniej więcej 25 g wchodzi w zakres umiarkowany; typowe kulinarne użycie, na przykład 125 ml do sosu czy zupy, znacznie przekracza próg. W praktyce więc traktujemy je jako produkt do unikania, choć śladowa ilość dodana do potrawy dzielonej na kilka porcji bywa dopuszczalna, jeśli nie kumulujesz laktozy z innych źródeł. Najlepszym zamiennikiem w roli kremowego zagęstnika jest odparowane mleko bez laktozy — kupne albo domowe, uzyskane przez zredukowanie mleka bez laktozy o mniej więcej połowę. Do sosów, zup i wypieków dobrze sprawdzi się też mleczko kokosowe z puszki, które daje gęstą, tłustą konsystencję bez laktozy, a napój sojowy z izolatu białka ładnie zagęszcza kremy i dostarcza sporo białka.
Opis opracowany na podstawie źródeł dostępnych w internecie.
Zamienniki low FODMAP — Mleko zagęszczone (niesłodzone)
- Odparowane mleko bez laktozyTa sama kremowa funkcja kulinarna, ale laktoza rozłożona. Kupne lub domowe (zredukuj mleko bez laktozy o połowę).
- Mleczko kokosowe z puszkiGęsta, tłusta baza do sosów i wypieków bez laktozy. Low do ~60 g.
- Mleko bez laktozyBaza do domowej redukcji na „evaporated”; low do ~250 ml.
- Napój sojowy z izolatuKremowy, wysokobiałkowy, dobrze zagęszcza kremy. Low do ~250 ml.