Por (część biała)
Dane orientacyjne — nie stanowią porady medycznej ani dietetycznej.
O produkcie
Biała część pora jest wysoka w FODMAP, bo to właśnie ona pełni w roślinie funkcję magazynu — fruktany gromadzą się w zbitych, wybielonych pochwach liściowych tworzących łodygę rzekomą. Gradient jest ciągły: im wyżej i im bardziej zielono, tym mniej fruktanów, a strefę jasnozieloną, przejściową, bezpieczniej traktować jak białą. To bardzo istotne rozróżnienie, bo kulinarna konwencja jest tu dokładnie odwrotna do potrzeb diety: przepisy każą używać białej części i wyrzucać zieloną jako twardą, a z punktu widzenia FODMAP jadalna jest właśnie zieleń. W polskiej kuchni największym problemem jest włoszczyzna. Pęczek do rosołu zawiera cały por z białą podstawą, gotowaną w wodzie godzinami, czyli w warunkach maksymalnego wypłukiwania fruktanów do bulionu — a wyjęcie warzyw po ugotowaniu nie zmienia nic, bo wszystko jest już w płynie. To samo dotyczy gotowych bulionów i kostek. Podobnie zupa krem z pora i vichyssoise: białej części nie da się w nich uratować. Można natomiast zrobić oliwę porową na tej samej zasadzie co czosnkową, czyli podsmażyć i odcedzić do sucha, albo zbudować bazę zupy na zielonych liściach, marchwi i selerze korzeniowym. W sklepach por bywa sprzedawany z przyciętą zielenią, więc na tej diecie opłaca się szukać całych sztuk z długim liściem — kupuje się wtedy tę część, która jest jadalna, a nie tę, którą trzeba odłożyć. Samego gotowania nie ma co traktować jako ratunku, bo fruktany są termostabilne: znikają z warzywa tylko wtedy, gdy wodę po nim się wylewa.
Opis opracowany na podstawie źródeł dostępnych w internecie.
Zamienniki low FODMAP — Por (część biała)
- Por (część zielona)Ta sama roślina co biała podstawa, ale część fotosyntetyzująca — smak pora bez ładunku fruktanów.
- Dymka (część zielona)Liść nie magazynuje fruktanów — najbliższy smakowo zamiennik cebuli, w hojnej porcji.
- Oliwa czosnkowaFruktany są rozpuszczalne w wodzie, a nie w tłuszczu — do oleju przechodzi sam aromat.
- Seler korzeniowyTen sam aromat włoszczyzny co nać, ale mannitol jest tu znacznie mniej stężony.