Boćwina (burak liściowy)
Dane orientacyjne — nie stanowią porady medycznej ani dietetycznej.
O produkcie
Boćwina, czyli burak liściowy, jest niska w FODMAP — wykryto w niej wyłącznie ilości śladowe, więc w normalnych porcjach jest bezpieczna. To najlepszy przykład dydaktyczny na zasadę „liść kontra korzeń", bo boćwina i burak ćwikłowy to botanicznie ten sam gatunek. Burak, czyli organ spichrzowy, ma restrykcyjny limit przez fruktany, a liściowa forma tej samej rośliny jest praktycznie zerowa — po prostu nie ma gdzie magazynować węglowodanów, bo hodowla szła w liść i ogonek, nie w korzeń. Kulinarnie warto wiedzieć, że kolorowe ogonki są znacznie twardsze od blaszki, więc wrzuca się je na patelnię dwie, trzy minuty wcześniej; przy szpinaku ten problem nie występuje. Boćwina kurczy się przy tym mniej niż szpinak, bo ma grubszą blaszkę i mniej wody, więc porcja po obróbce jest wizualnie uczciwsza. W polskiej kuchni klasykiem jest zupa z boćwiny i tu kryje się typowa pułapka: tradycyjna receptura opiera się na wywarze z cebulą i czosnkiem, więc cały ładunek FODMAP siedzi w bulionie, a nie w liściu. Warto też uważać na nazwy — botwina to co innego niż boćwina, bo to młode liście buraka ćwikłowego razem z małym korzeniem, czyli z fragmentem organu spichrzowego. Poza FODMAP-ami boćwina należy, obok szpinaku i szczawiu, do warzyw najbogatszych w szczawiany, a te też są rozpuszczalne w wodzie, więc krótkie zblanszowanie i odlanie wywaru wyraźnie je obniża. Niski FODMAP nie znaczy więc neutralny — przy historii kamicy szczawianowej ilość zielonych liści warto omówić z dietetykiem.
Opis opracowany na podstawie źródeł dostępnych w internecie.
Zamienniki low FODMAP — Boćwina (burak liściowy)
- Szpinak babyLow do około 75 g na surowo; miękka zieleń do sałatek i na ciepły makaron.
- JarmużKapustowaty liść bez limitu porcji, znosi tę samą obróbkę termiczną.
- RukolaKapustowata, nie astrowata — daje ostrość zamiast goryczy i nie ma progu porcji.
- Bok choy (kapusta chińska)Chrupiące ogonki i miękka blaszka jak w boćwinie, low w typowej porcji.