Endywia (bulwa)
Dane orientacyjne — nie stanowią porady medycznej ani dietetycznej.
O produkcie
Endywia w formie zbitej, wybielonej bulwy jest umiarkowana w FODMAP i bezpieczna do porcji około 49 g, czyli mniej więcej jednej małej główki. Różnica wobec luźnych liści tej samej rośliny nie jest przypadkiem i to ona jest sednem tego wpisu: w zbitej główce liście wewnętrzne są krótkie, mięsiste i zbudowane z tkanki spichrzowej, a materiałem zapasowym u astrowatych są fruktany. Liczy się więc nie gatunek, tylko to, czy zjadamy tkankę fotosyntetyzującą, czy magazynującą — rozeta liściowa jest niska, a bulwa ma próg. Skoro ograniczają ją fruktany, część ładunku da się odjąć obróbką: krótkie zblanszowanie i odlanie wody zabiera trochę frakcji do wywaru, czego nie robi pieczenie ani duszenie w sosie. Przy krojeniu wytnij stożkowaty rdzeń u nasady — skupia najwięcej goryczy i jest najbardziej spichrzową częścią główki. W kuchni ten limit jest wygodniejszy, niż się wydaje, bo rozdzielone liście z bulwy są idealnymi łódeczkami na farsz, a cztery czy pięć takich łódeczek to mniej więcej właśnie tyle, ile wynosi bezpieczna porcja. Nadziewane twarożkiem bez laktozy albo tuńczykiem robią za pełnoprawną przystawkę. Gorzki akcent na początku posiłku ma zresztą tradycyjne kulinarne uzasadnienie, bo goryczki pobudzają wydzielanie śliny i soków trawiennych. Prawdziwą pułapką jest klasyczne belgijskie danie z bulwami zawijanymi w szynkę i zapiekanymi w beszamelu: dwie bulwy to już kilkukrotność progu, a do tego dochodzi mleko i mąka pszenna w sosie.
Opis opracowany na podstawie źródeł dostępnych w internecie.
Zamienniki low FODMAP — Endywia (bulwa)
- Endywia (liście)Roślina roczna nie buduje zapasowego korzenia, więc liście są praktycznie wolne od fruktanów.
- Cykoria (witlof)Pęd wypędzony w ciemności zużył inulinę korzenia na własny wzrost — gorzki smak bez fruktanów.
- RukolaKapustowata, nie astrowata — daje ostrość zamiast goryczy i nie ma progu porcji.
- Sałata lodowaOkoło 96% wody i najmniej błonnika ze wszystkich sałat — ratunek przy zaostrzeniu objawów.